Een wereld op instorten (maar dan muzikaal)

Theatermaker en schrijver Amanda Payne is dol op taal. Niet alleen op betekenis, maar juist op alles eromheen: stopwoordjes, zuchten, twijfels, ritmes. “Ik hoorde als kind al hoe anders Engels en Nederlands klinken,” zegt ze. “Een ‘ehm’ kan voor mij muzikaal zijn. Soms zegt het meer dan een echt woord.” Die gevoeligheid vormt de kern van haar werk.

Met One a Lot rondt Amanda haar trilogie af, na Three Exhale en Two Across. De drie stukken spelen zich niet in dezelfde wereld af, maar zijn verbonden door één vorm: de gesproken opera. “Dat is het genre waarin ik onderzoek wanneer spreken overgaat in zingen,” vertelt ze. “Ik zoek het punt waarop een dialoog als muziek gaat klinken.” In die overgangsfase, waar taal net begint te kantelen, bouwt Amanda haar eigen logica. “Ik vind het heerlijk om een taalwereld te maken die een beetje scheef staat. Het dwingt je anders te luisteren.”

Sinds haar eerste werk bij O., Pink Elephants on Parade in 2021, is dat absurdisme alleen maar verder verdiept. Die ontwikkeling is volgens haar mede ontstaan door de ruimte die O. haar biedt. “Ik werk grotendeels alleen, dus het is heel fijn dat ik bij O. kan aankloppen met mijn hoe‑vragen. Dat geeft vertrouwen. En zonder ruimte om te twijfelen neem je ook geen risico’s.”

In One a Lot onderzoekt Amanda hoe haar personage omgaat met angst, maar dan de cynische, afstandelijke variant. “Ze laat niets binnenkomen. Ze wapent zich tegen alles. Maar op een gegeven moment werkt die houding niet meer.” De voorstelling speelt zich af in een ondergrondse, post-catastrofale ruimte waar Amanda met haar stem én een Ableton Push een dreigend geluidslandschap bouwt. “Ik ben eigenlijk een analoge meid,” lacht ze. “Maar omdat ik veel met samples en herhaling werk, was de Push een logische match. Ik moest alleen nog wel even uitzoeken waar de aanknop zat.”

De voorstelling gaat minder over het bekende noodpakket en meer over het mentale. “Wat heb je nodig als al het contact wegvalt? Het personage voert gesprekken met zichzelf om die verbondenheid na te bootsen. De echte vraag is: wat zit er in jóúw mentale noodpakket?”

En als het geluid is weggestorven? Amanda hoopt dat er één gedachte blijft hangen:
“Goh… wat zou ik doen in zo’n situatie?”

 Kantine Walhalla, 27 t/m 28 mei