Bij Mystica zie je Marthe hangen aan haar haar, zingend.

We spreken Marthe Konings, over Mystica, haarhangen en rituelen. Hangend aan haar haar, zingend, tussen hemel en aarde. De voorstelling Mystica is een hypnotiserende kruising tussen circus en muziektheater, waarin zingen, adem en de kunst van het haarhangen samensmelten tot een ritueel.

Marthe, performer en onderdeel van het koor, noemt haarhangen geen circuskunstje, maar een holistische discipline. “Om aan je haar te hangen moet je volledig aanwezig zijn,” legt ze uit. “Je ademt diep, ontspant je gezicht, en vertrouwt erop dat je knot precies in lijn zit met je ruggengraat en je oorschelpen. Als dat niet goed zit, kun je je flink bezeren.”

Tijdens de audities werd al kort geëxperimenteerd met haarhangen. Gewoon, even voelen hoe het is om te zweven, door zachtjes aan je haar te trekken. Uiteindelijk volgde de groep zangers een driedaagse intensieve training van Ingrid Esperanza. Techniek en ademhaling stonden hier centraal. Voor Marthe kwam het echte moment van hangen bijna vanzelf. “Tijdens een contactdans met Ingrid ging ik van één beweging in de andere, en opeens hing ik! Het voelde heel natuurlijk. Alsof je leert fietsen, omkijkt of je ouders je nog vast hebben, en ineens merkt dat je los bent.”

Pijn doet het niet, zegt ze, maar het is wel intens. “Het voelt een beetje als prikkeldraad op je huid.” En terwijl ze aan haar haar hangt, zingt ze. Dat is lastig: voor zang moet ze haar gezicht normaal gesproken aanspannen, maar voor het hangen moet ze juist ontspannen. In Mystica vinden die tegenstrijdige krachten elkaar.

Elke speler ondergaat zijn eigen transformatie, vertelt Marthe. Ieders weg is persoonlijk, maar de lijnen komen samen in één groot geheel. Alles komt uiteindelijk samen: het werk van technici, spelers en makers, met respect voor het individu in het collectief.

Het publiek zit in een cirkel om de performers heen, vlakbij. Daardoor wordt iedereen onderdeel van dezelfde performance. Het ademen, het trillen van de stem, de beweging in de lucht: het gaat overal doorheen. “Het publiek kan er niet aan ontsnappen,” zegt Marthe. “Ze worden meegetrokken in het ritueel.”

In Mystica is er geen onderscheid tussen performer en toeschouwer. Mystica is een betoverend ritueel geïnspireerd door acht vrouwelijke mystica’s uit het verleden, waarin samenzijn centraal staat.

TR25 Schouwburg, 24 t/m 25 mei